۰۲ آبان ۱۳۹۷
آبان ۲, ۱۳۹۷

روانشناسی کودک

آبان ۲, ۱۳۹۷ ۰ دیدگاه

روانشناسی کودک

روانشناسی کودک یکی از مهم ترین بخش های روانشناسی رشد است که موضوعی بسیار گستره و مهم می باشد. این رشته ی خاص بر روی فرایند های روانی کودکان از تولد تا بزرگسالی تمرکز دارد. روانشناسی کودک در حقیقت به تغییرات روانی کودک از زمان تولد توجه دارد.

محدوده ی مطالعه ی روانشناسی کودک شامل مهارت های حرکتی، پیشرفت شناختی، مهارت های زبانی، تغییرات اجتماعی، رشد احساسی و… می باشد.

روانشناسی کودک یکی از ده ها شاخه ی روانشناسی و یکی از موضوعاتی است که اغلب مورد بررسی و تحقیق قرار می گیرد.

روانشناسی کودک چیست؟

این رشته علم روانشناسی در حقیقت به ذهن و رفتار های کودکان از ابتدای تولد تا بزرگسالی تمرکز دارد. روانشناسی کودک نه تنها بر روی رشد فیزیکی کودکان، بلکه بر روی رشد ذهنی، احساسی و رشد اجتماعی آن ها نیز متمرکز شده است.

از لحاظ تاریخی، یک کودک، نسخه ی کوچک فرد بزرگسال می باشد. هنگامی که ژان پیاژه می گفت که کودکان متفاوت از بزرگسالان تفکر می کنند، آلبرت انیشتن عقیده داشت که “کشف کردن چیزی” ساده است اما فقط یک نابغه می تواند آن را درک کند.

امروزه، روانشناسان متوجه شده اند که روانشناسی کودک بسیار منحصر به فرد و پیچیده است، اما از نظر رویکرد های منحصر به فرد، این رشته هنوز جای پیشرفت زیادی دارد.

متخصصان نیز در پاسخ به برخی سوالاتی که در مورد روانشناسی کودک وجود دارد اتفاق نظر ندارند- مثلا آیا تجارب اولیه ی یک کودک از تجارب بعدی او مهم تر هستند یا خیر، و یا ذات آدمی مهم تر است یا تربیت و پررش او؟

از آنجایی که کودکی نقش بسیار مهمی را در ادامه ی زندگی ایفا می کند، جای تعجب ندارد که این موضوع در روانشناسی، جامعه شناسی و آموزش نیز نقش دارد.

متخصصان نه تنها بر روی تاثیراتی که بر روی رشد کودک اثر دارند تمرکز می کنند، بلکه فاکتور های مختلفی که ممکن است باعث بروز مشکلات روانی شوند را نیز بررسی می کنند.

روانشناسی کودک

اعتماد به نفس، محیط مدرسه، پدر و مادر، فشار های اجتماعی و … به طرز چشمگیری برای روانشناسان کودک بسیار اهمیت دارند- زیرا رشد و سلامتی ذهنی کودک برای آن ها بسیار مهم است.

ملزومات درک روانشناسی کودک
پدر و مادران معمولا می توانند توانایی و مهارت های فرزندان شان را تعریف و تفسیر کنند.

اگر شما فرزند خود را درک نکنید، ممکن است در درک توانایی یا عدم توانایی او اشتباه قضاوت کنید.

گاهی اوقات این سوء تفاهمات بی ضرر هستند، اما در اغلب موارد چنین نیست. نقش پدر و مادر در روانشناسی کودک بسیار اهمیت دارد.

عدم آگاهی از وضعیت رشد کودک می تواند باعث تشخیص اشتباه توانایی های او و در نهایت تصمیم گیری اشتباه شود.

یکی از بررسی های که توسط دکتر برندا وولینگ- مدیر و استاد پژوهشی دانشگاه میشیگان انجام شده است، نشان داده است که کودکان به طرز عجیبی از مدت زمانی که پدر و مادرشان برای رشد آن ها وقت می گذارند متاثر هستند.

بنابراین، اهمیت بسیار دارد که پدر و مادران در مورد رشد و روانشناسی کوکان آموزش ببینند تا بتوانند احساسات و رشد ذهنی شان

زمینه های مختلف روانشناسی کودک
هنگامی که سخن از رشد می شود، اولین مسئله ای که به ذهن شما می رسد چیست؟

اگر مانند اکثریت مردم باشید، ابتدا به فکر فاکتور های درونی که بر روی چگونگی رشد کودک تاثیر می گذارند، می افتید – مانند ژنتیک و ویژگی های شخصیتی.

اما رشد، شامل فاکتور های مختلف دیگر نیز می باشد. مثلا فاکتور های محیطی همچون روابط اجتماعی و آن فرهنگی که در آن زندگی می کنیم، نقش بسیار مهمی را در رشد کوک ایفا می کنند.

برخی از مهم ترین مفاهیمی که در بحث ارزیابی و آنالیز روانشناسی رشد باید در نظر داشته باشیم شامل:

محیط اجتماعی: روابطی که ما با دیگران داریم بر روی افکار، یادگیری و رشد کودک تاثیر بسیار زیادی دارند. خانواده، مدرسه، گروه های دوستانه همه و همه بر روی رشد اجتماعی کودک مان تاثیر زیادی خواهند داشت.
محیط فرهنگی: فرهنگی که کودک در آن زندگی می کند، در بردارنده ی ارزش ها، رسوم، باور ها و روش های زندگی خاصی می باشند که در تمام طول عمر بر روی رشد کودک تاثیر دارند. فرهنگ حتی بر روی چگونگی رفتار کودک با پدر و مادر، نوع آموزشی که می بیند و نوع مراقبتی که از او می شود نیز تاثیر دارد.
زمینه ی اجتماعی-اقتصادی: سطح اجتماعی که کودک در آن زندگی می کند نیز در رشد وی تاثیر دارد. وضعیت اجتماعی – اقتصادی بر اساس فاکتور های مختلف دیگری نیز بنا شده اند – مانند میزان تحصیلات خانواده و حتی افراد آن جامعه، وضعیت درآمد، شغل و وضعیت زندگی مردم. کودکانی که در شرایط اجتماعی-اقتصادی بهتری بزرگ می شوند، شانس موفقیت بهتر و بالاتری دارند. اما کودکانی که در خانواده های فقیر و ناتوان بزرگ می شوند و به خدمات سلامتی و پزشکی، مواد غذایی مناسب، و آموزش دسترسی کمتری دارند، متعاقبا شانس کمتری برای موفقیت خواهند داشت. این فاکتور ها در روانشناسی کودک تاثیر بسیار زیادی دارند.
به یاد داشته باشید که این ۳ فاکتور با یکدیگر در تعامل نیز می باشند. مثلا اگر یک کودک شرایط اجتماعی و اقتصادی بدی داشته باشد، با غنی سازی فرهنگ و اجتماعی که در آن زندگی می کند می توان شانس موفقیت او را افزایش داد.